“Yokluk” (Hiç bir şey olmaması) Yerine Neden Birşeyler var?

yokluk

Alman filozof Martin Heidegger’a göre bu “temel soru”nun tatmin edici olmayan cevabı şudur: Yokluk yerine bir şeyler vardır, çünkü insanlar tabiatları gereği yokluktan korkarlar. Yokluğun bir şekilde evrensel bir hata olmasından korkuyor gibiyiz. Peki ‘yokluğun’, bir şeylerin var olmasından daha olası olduğuna neden ihtimal verelim ki? Eğer bu soruyu sorabilmek için var olduğumuzu kabul edersek, o takdirde bir şeylerin ‘varlığını’ da kanıtlamış oluyoruz aslında. Hiçbir şeyin olmadığını ispatlamak çok daha zordur.

Modern fiziğin bu akıl yürütme çizgisini kolaylaştırdığını düşünmek çok cazip geliyor. Kuantum alan teorisine göre, uzay boşluğu bile hiçbir yerden gelmeyen parçacıklarla ve alanlarla dolu kaynar bir çorba adeta. Bu tür rastgele bir dalgalanmanın sonucunda, kuantum boşluktan bizim yıldızlarımızın, gezegenler kozmozumuzun ve de varoluşsal endişelerimizin yaratıldığı düşünülüyor. Öyle görünüyor ki bu oluşumda henüz açıklanamayan tesadüfi oluşumlar da söz konusu; mesela evrenin başlangıcında ışık hızından hızlı bir dönemin olması ve maddenin kötü ikizi anti maddeden bir şekilde üstün gelmesi.

Ama bu mantık içinde çok büyük bir kusur mevcut: Kuantum boşluğu ‘yokluk’ değildir.

Eğer kendisini dolduran kuantum boşluk olmasaydı bile, boş uzay “yokluk” dışında herhangi bir şey olabilirdi. Einstein’ın izafiyetine göre uzay hareket eder, eğilir, bükülür ve tıpkı maddi bir şey gibi içinde delikleri vardır. Çok eski bilgilerde bile bir özelliği kabul edilmektedir: Boyutu. Oxford Üniversitesi’nden David Deutsch: “Dünya ve ay arasında mutlak bir boşluk olduğunu söylersek, bu hiç bir şey olmadığı anlamına gelmez. Bizim ve ayın arasında hiç mesafe olmaması:Bu felaket olurdu.”

Arizona Devlet Üniversitesi’nden fizikçi Paul Davies: “Bu bağlamda, boş uzayın “yokluğundan”, “bir şeylerin” ortaya çıktığını söylemek problem olmaz. Boşluktan fırlayan evren propagandası dikkatleri dağıtıp başka yöne çekiyor. Esas meseleyi atlıyoruz, ki bu da fizik kanunlarının öncelikli varlığıdır.

Daha açık belirtecek olursak soru başka bir şekle dönüşüyor:  Sahnesizlik de dahil olmak üzere neden başka bir kurulum-sahne olmayıp da mevcut fizik kanunları sahnesi var ?

David Deutsch şöyle diyor: “Yokluk yerine neden bir şeyler var?” sorusunun cevabı kuantum alan teorisinin işleyiş biçimi olsaydı bile, o zaman soru da şöyle değişirdi: Kuantum alan teorisinin kanunları neden böyle?

Cevaplardan biri şu olabilir: Çünkü bu temelle oluşan bir evren, derin konular üzerinde düşünen ve sorgulayan bilinçli gözlemciler oluşturmaya eğilimlidir.

Şu da popüler başka bir görüş: Fiziğin olası diğer tüm kanunları-kanunsuzluk da dahil-tüm olası evrenlerin olduğu çoklu evrenlerin birinde mevcuttur.

O zaman neden çoklu evren? Deutsch: “Fizikçiler, kuralları sadece burada değiştirebileceklerini kabul etmek zorunda kalacaklar. Bu felsefi bir sorudur. Hepsi o kadar!” Deutsch aslında bunun iyi bir şey olduğunu düşünüyor. “Tüm problemleri çözecek sihirli bir formülümüz olamaz. Bu felaket olurdu. Düşünmek anlamsız-gereksiz olurdu.”

Deutsch için sorunun cevabı eski bir espri ile açıklanabilir: “Neden bir şeyler var? Çünkü eğer bir şeyler olmasaydı, hala şikayet ediyor olurduk.”

Çeviren : Sıdıka ÖZEMRE
https://www.newscientist.com/article/mg23130890-400-metaphysics-special-why-is-there-something-rather-than-nothing/

Check Also

Öksürük ve Hapşırığınızdaki Bakteri 45dk ya kadar Havada Hayatiyetini Sürdürebilir

  Araştırmacılar, bakteri oluşumuna yol açan yaygın bir hastalığın, öksürük veya hapşırık sonrası ortama nasıl ...