İnsan Beyni Fruktoz Üretiyor!

Yale Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, beynin “fruktoz (genellikle meyva, sebze ve balda bulunan basit bir şeker)” ürettiğini keşfettiler.
 

Hiç bir şeker aynı değildir. Glikoz, vücudunuzdaki hücrelere enerji sağlayan basit bir şekerdir. Fruktoz, daha az fizyolojik bir role sahiptir ve obezite ve tip2 diyabet gelişimi ile bağlantısı vardır. Aşırı glikoz olduğunda, onu parçalayan prosesler doymuş hale gelip,doymuşluk olur ve dolayısıyla, vücud, diyabetik komplikasyonlarla ilgili bir kimyasal reaksiyon olan “poliol yolu” diye bilinen bir prosesi-işlemi kullanarak, glikozu fruktoza çevirir.

JCI Insight dergisinde yayınlanan araştırmada, Yale Üniversitesi’nden araştırmacılar, beynin, beyinde fruktoz üretmek için “poliol yolu”nu kullandığını açıklamaktalar.

Tüm vücudda metabolize edilen glikozdan farklı olarak fruktozun normalde neredeyse tamamı karaciğerde ve ayrıca sperm için enerji üreten menide metabolize olur. Bu yolla üretilen fruktozun çoğunun, kandaki fruktoz seviyesinin genelde aşırı düşük olmasından dolayı, onu üreten hücrelerin içinde kalacağı düşünülür. Bu düşük dolaşım seviyeleri, fruktozun bu şekilde beyne önemli miktarda ulaşma olasılığını azaltır. Ancak, daha önceleri yapılan bazı çalışmalar, merkezi sinir sisteminde (beyin ve omurilik) çok yüksek fruktoz seviyeleri tespit etmiştir.

Önemli bir nokta da, bu araştırmanın, fruktoza maruz kalan beynin, metabolizma, hücre iletişimi, inflamasyon ve beyin fonksiyonunu içeren beyindeki yüzlerce gen ifadesini önemli ölçüde değiştirdiğini göstermektedir. Bu da fruktozun beyin fonksiyonunu değiştirme ihtimali olduğunu göstermektedir.

Beyin, faaliyetlerini artırmada glikoza aşırı derecede bağlıdır. Şeker hastalarının, demans ve bilişsel zayıflama riski taşıdıklarına dair kanıtların mevcut olması, aşırı glikoza maruz kalmanın beyin için de zararlı olduğunu bizlere düşündürmektedir. Şimdiye kadar, bu mekanizma tam olarak anlaşılamamıştır.

Yale Üniversitesi’nden araştırmacılar, bu son yaptıkları ve yayınladıkları araştırmada, sekiz sağlıklı katılımcının beynindeki glikoz ve fruktoz seviyelerini ölçmek için “manyetik rezonans spektroskopi” olarak bilinen bir beyin tarama teknolojisi kullanırlar.

 Kana enjekte edilen bir glikoz infüzyonundan 20 dakika sonra, fruktoz seviyesinin, kandaki seviyeden çok daha fazla olarak, beyinde belirgin şekilde arttığı görülür.

Çalışmaya dahil olan tüm 8 denekte de benzer etkiler tespit edilir, ancak, beyninde en yüksek seviyede glikoza sahip olanlardaki fruktoz seviyesi de yine en yüksek seviyededir. Bu, insan beyninin aşırı glikoz alıp, süratle fruktoza dönüştürebileceğinin de ilk kanıtıdır. İnsan beynindeki fruktoz üretimi, aslında yüksek düzeydeki glikozun beyin fonksiyonunu değiştirdiği bir mekanizma olabilir.

Bu araştırmanın bulguları çok önemlidir. Son 50 yılda yüksek miktarda serbest fruktoz içeren ticari bir tatlandırıcı madde olan yüksek fruktozlu mısır şurubunun tüketimi büyük oranda artış göstermektedir. Bu fruktoz açısından zengin olan gıdaların tüketiminin de sağlık üzerinde önemli bir etkisinin olduğu netlik kazansa da glikozun, fruktoza nasıl dönüştürülebileceği üzerinde çok az durulmaktadır.

Şimdilerde dünyanın pek çok yerinde yüksek kan şekeri düzeylerinin görüldüğü yaygın bir tip 2 diyabet hastalığı görülmektedir. Yale Üniversitesi’ndeki ekibin sunduğu veriler, kandaki glikoz seviyeleri bir seferde yükselen ve çok az kontrol edilip, saatlerce yüksek seviyede kalan şeker hastalarında, fruktozun beyinde önemli miktarda üretilebileceğini ve bu durumun, tip 2 şeker hastalığında görülen beyindeki değişimler için de bir mekanizma sağlayabileceğini ortaya koymakta.

 Çok az kontrol edilebilen şeker hastalığı, her yıl gittikçe artmakta ve acil bir sorun haline gelmektedir.

Bu veri oldukça heyecan verici olsa da biraz dikkatli bir şekilde de yaklaşılması gerekmekte. Çünkü bu çalışmaya sadece 8 kişi dahil olmuştur ve dolayısıyla bu bulguların daha geniş bir nüfusa uygulamak zordur. Bu deneyi şeker hastaları üzerinde gerçekleştirerek tekrarlamak ve bu etkinin, kan-glikoz seviylerindeki normal dalgalanmalar yüzünden olup olmadığını göstermek de ilginç olabilir. Ama yine de ne olursa olsun, bu çalışma, beynin şekeri nasıl kullandığı hakkındaki düşüncelerimizi değiştirmekte ve şeker hastalığının nörolojik komplikasyonlarını nasıl hedef alacağımız konusunda değişikliğe yol açmaktadır.

 Çeviren: AylinER
http://www.psypost.org/2017/02/human-brain-makes-fructose-researchers-discover-heres-might-big-deal-47842

Check Also

Astronomlar, Evrenin Kayıp Maddesinin Yarısını Buldular!

Bilim insanları, kozmik ağdaki galaksi kümelerini birbirine bağlayan “Whims” olarak bilinen gaz filamentleri (iplikçikleri) ve ...